Φεστιβάλ, έβδομη μέρα, γκραν φινάλε

Καταχώρηση κατόπιν εορτής και με το αποτέλεσμα γνωστό. Η καθυστέρηση οφείλεται κυρίως στη δουλειά που είχε στήσει καρτέρι πίσω στο χωριό αλλά και πιο πριν στις … έντονες “εξωφεστιβαλικές” δραστηριότητες (ας όψεται ο Koutsman με το σκληρό πρόγραμμά του – βλ. σχόλιό του στην προηγούμενη καταχώρηση).

Την Παρασκευή 24 Νοεμβρίου είδαμε τρεις ταινίες κυριολεκτικά τη μία καλύτερη από την άλλη (στις φωτό οι αντίστοιχοι σκηνοθέτες). Ξεκινήσαμε το απογευματάκι με το “Μαγικό Μάτι” του Αλβανού Κουιτίμ Τσάσκου.

Με φόντο το πανέμορφο Αργυρόκαστρο που σπαράσσεται από συγκρούσεις μετά το σκάνδαλο με τις πυραμίδες, ο σκηνοθέτης αφηγείται την ιστορία ενός ηλικιωμένου ερασιτέχνη κινηματογραφιστή που παίρνει κατά λάθος πλάνα από μια τραγωδία στο δρόμο. Κάμεραμαν τηλεοπτικού σταθμού παρακινεί τον ηλικιωμένο ιδιοκτήτη ενός σινεμά να κρατήσει το καλάσνικοφ για να τον βγάλει στις ειδήσεις, ο παππούς αντιδρά και στον καυγά το όπλο εκπυρσοκροτεί κατά λάθος και σκοτώνεται η εγγονή του. Ο κάμεραμαν την κοπανάει και ο παππούς αυτοκτονεί. Στη συνέχεια ο κάμεραμαν μοντάρει αλλιώς το περιστατικό, το πουλάει και πλουτίζει. Ο δε κινηματογραφιστής οργισμένος πάει στα Τίρανα για να εμφανίσει τη δική του κόπια και να αποκαταστήσει την αλήθεια. Ο Τσάσκου παρουσίασε μια πολύ όμορφη ταινία χωρίς να κρύβει τις επιρροές του. Η σκηνή το βράδυ της προβολής στο Αργυρόκαστρο ήταν σα να βλέπεις βραδυνή συγκέντρωση κόσμου στη Φλώρινα από ταινία του Αγγελόπουλου.

Το χαμόγελο επέστρεψε στα χείλη με το “Έρημος και μόνος για να μου φύγει ο πόνος” του Νίκου Αλευρά.

Σενάριο, σκηνοθεσία, αφήγηση, ηθοποιία, τα πάντα Αλευράς. Ο μάστορας κάνει θαύματα. Μεταξύ άλλων διακτινίζεται, νικά τους κακούς, ξεφεύγει από πράκτορες, εκπαιδεύεται σε αθόρυβα όπλα σε μοναστήρι καλογραιών στην Κίνα και αποκαλύπτει το νόημα της παγκοσμιοποίησης. Σούπερ χιούμορ και ανελέητος σαρκασμός. Εξαιρετικά πλάνα από το Λιμένι, το Καραβοστάσι, την Τσίπα και την Κελεφά στη Μάνη με αποκορύφωμα εικόνες από τη μεγάλη φωτιά του καλοκαιριού την οποία ο γίγαντας την κινηματογραφεί ως αμερικανικό βομβαρδισμό με ναπάλμ. Κι όλα αυτά με μια ψηφιακή κάμερα. Κατευθείαν για Όσκαρ! (Μοιράστηκε τελικά μια εύφημο μνεία).

Η βραδυά (στο κινηματογραφικό της μέρος) τελειώνει με την “Γιουγκοσλαβική” ταινία του Ράικο Γκρλιτς με τίτλο “Καραούλα”, δηλαδή το φυλάκιο.

Η πρώτη συμπαραγωγή όλων των δημοκρατιών της πρώην Γιουγκοσλαβίας (και όχι των πρώην δημοκρατιών της Γιουγκοσλαβίας που είπε ο παρουσιαστής) είναι ένα εξαιρετικά καλογυρισμένο Γιουγκοσλαβικό Λούφα και Παραλλαγή. Η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα φυλάκιο του ακόμα ομοσπονδιακού στρατού πάνω από τη λίμνη της Οχρίδας στα σύνορα με την Αλβανία, την άνοιξη του 1987, την ώρα που η Γιουγκοσλαβία αρχίζει να νιώθει τους τριγμούς της διάλυσης. Ο υπολοχαγός διοικητής του φυλακίου έχει μόλις τσιμπήσει αφροδίσιο νόσημα και για να μην το μάθει η γυναίκα του εφευρίσκει μια φανταστική κινητοποίηση αλβανικών στρατευμάτων, κηρύσσει κατάσταση επιφυλακής και τους κρατά όλους μέσα μέχρι να θεραπευτεί. Μια πολύ καλή κωμωδία που αποκτά σιγά-σιγά δραματικά στοιχεία, και σε κρατά μέχρι το τέλος.

Τέλος της βραδυάς με μπυρίτσες κάτω από τη στοά Μοδιάνο. Τέλος και το φεστιβάλ για φέτος, όπως αποδείχτηκε, με σκορ 10-2. Θρίαμβος που εορτάστηκε δεόντως το Σαββατοκύριακο…

Φεστιβάλ, έκτη μέρα, ρεπό (σχεδόν)

Μόνο μια ταινία χθες κι αυτή μεσημεράκι. Τα Κύθηρα του Ούγγρου Πέτερ Μεσζάρος (φωτό από την παρουσίαση) ήταν μια ταινία για την καθημερινότητα και κυρίως για το πώς η ρουτίνα μπορεί να διαλύσει ένα ζευγάρι. Χωρίς να είναι τίποτα πρωτότυπο η ταινία καταφέρνει να σε κρατήσει κυρίως εξαιτίας της αφοπλιστικά ρεαλιστικής πεζότητας. Η εικόνα του σιωπηλού ζευγαριού στον καναπέ να βλέπει ανούσια προγράμματα στην τηλεόραση είναι απλή, συνηθισμένη και γι αυτό τρομακτική.

Η αλήθεια είναι ότι μπορεί και να μη φταίει ντε και καλά η ταινία που ψιλοβαρέθηκα, βοήθησε σε αυτό και η ώρα καθώς επίσης και ο για πρώτη φορά χάλια καιρός που θύμιζε πάρα πολύ το χωριό. Αντιμετωπίσαμε τα προβλήματα αυτά με τη συνήθη αμεσότητα: Αμέσως για τσίπουρο στο Μπαζαγιάζι στο Μοδιάνο και μετά στο “35″ όπου έπαιζε ο Κώστας. Ως εκεί καλά. Πολλοί σαφώς πιο συνετοί την κοπάνησαν κατά τις 3 για ξεκούραση. Και απέφυγαν τις καταστρεπτικές συνέπειες της περιοδείας σε Λούκυ Λουκ και Ρέζιντεντς …

Το πρόγραμμα σήμερα είναι ακόμα πιο βαρύ από το ασήκωτο κεφάλι, έχουμε ήδη βγάλει εισιτήρια για τρεις ταινίες.

Φεστιβάλ, πέμπτη μέρα, δύο στα δύο

Το «Όλα για τίποτα» του Αλέξανδρου Σεφεριάδη (φωτό λίγο πριν την προβολή) ήταν η πρώτη ταινία που είδαμε από την ενότητα «ελληνικό ψηφιακό κύμα» (Greek digital wave) του φεστιβάλ. Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται ταινίες που έγιναν με ψηφιακή μηχανή και ελάχιστα ή καθόλου χρήματα.

Ο σκηνοθέτης ήταν από την αρχή πολύ συμπαθητικός. Παρουσίασε πολύ σύντομα και με απλά λόγια το τι θα βλέπαμε και έδωσε ραντεβού μετά την προβολή στο μπαρ στην αποθήκη Γ ή στα σκαλάκια έξω από την αίθουσα αν ήθελε κανείς να κάνει ερωτήσεις. Το “Όλα για τίποτα” είναι η ιστορία ενός νεαρού στην Αθήνα λίγο πριν τους Ολυμπιακούς. Ο Νίκος είναι σε μια παρέα του λεγόμενου αντεξουσιαστικού χώρου, πάει σε διαδηλώσεις, γράφει κανένα σύνθημα σε τοίχους, δουλεύει ως κούριερ, και για να συμπληρώνει το εισόδημά του είναι και χαφιές της ασφάλειας. Για να κρατήσει το ενδιαφέρον των ασφαλιτών αρχίζει να φουσκώνει λίγο τις ιστορίες και καθώς το ένα φέρνει το άλλο φτάνει να περιγράφει την παρέα του ως επικίνδυνη οργάνωση.

Ο Σεφεριάδης δίνει την ιστορία του με απλό και άμεσο τρόπο, παρ’όλο που δεν τον βοηθούν πολύ οι ερμηνείες των ηθοποιών του (με εξαίρεση τον τύπο που υποδύεται τον ασφαλίτη-σύνδεσμο του Νίκου). Τα πλάνα του από διαδηλώσεις και αληθινές συγκρούσεις αναρχικών με την αστυνομία είναι εξαιρετικά καθώς και τα υπόλοιπα πλάνα της Αθήνας που ετοιμάζεται πυρετωδώς να φιλοξενήσει τους Ολυμπιακούς. Το σενάριο έχει αρχή, μέση και τέλος και σε κρατάει. Με λίγα λόγια ο Σεφεριάδης έκανε με ελάχιστα μέσα ένα αξιοπρεπέστατο φιλμ το οποίο και βλέπεται ωραία και περνά ένα δυο μηνύματα και δε θίγει τη νοημοσύνη του θεατή. Πάντα τέτοια. Τον συναντήσαμε όταν παραγγέλναμε μπύρες στην αποθήκη Γ. «Μεγάλε μόλις είδαμε την ταινία σου και μας άρεσε πολύ» του είπε ο Στέφανος. Εκείνος, απίστευτα ντροπαλός, μόλις μετά βίας κατάφερε να πει ένα ευχαριστώ.

Η ταινία της συνέχειας είχε πλούσιο προϋπολογισμό, γνωστούς ηθοποιούς και την υποστήριξη μεγάλης εταιρίας (Φοξ). “Ο τελευταίος βασιλιάς της Σκωτίας” του Κέβιν Μακντόναλντ είναι αγγλογερμανική παραγωγή και αναφέρεται στον δικτάτορα της Ουγκάντα, Ίντι Αμίν Νταντά, μέσα από την περιπετειώδη ιστορία του σκωτσέζου γιατρού του, Νίκολας Κάριγκαν. Στο ρόλο του Ίντι Αμίν ο Φόρεστ Γουίτακερ σε ένα ρεσιτάλ ερμηνείας. Ποτέ δεν πίστευα ότι ο Γουίτακερ μπορεί να κάνει και τον κακό. Ε, λοιπόν μπορεί και μάλιστα πολύ πειστικά. Η ιστορία είναι βασισμένη σε αληθινά περιστατικά και ο Μακντόναλντ μας δείχνει πόσο οδυνηρά ανακαλύπτει κανείς το πραγματικό κόστος των επιλογών του. Περισσότερα εδώ.

Τελικός απολογισμός, δύο ακόμα πόντοι για τους καλούς και το σκορ πάει στο 6-2. Φέτος πάμε για θρίαμβο!

Φεστιβάλ, τέταρτη μέρα, τα όρια της έμπνευσης

Η μέρα χτες είχε δύο ταινίες, ή καλύτερα μια ταινία και μια που έλεγε ότι ήταν. Ζεστό-κρύο, μια αίσθηση οικεία και από παλαιότερες χρονιές του φεστιβάλ.

Η ταινία ήταν το “Μέρα Νύχτα” (Day Night Day Night) της ρωσοαμερικανίδας Τζούλια Λόκτεφ (δεξιά στη φωτό, προλογίζει την ταινία της). Θέμα της, οι τελευταίες ώρες προετοιμασίας μιας 19χρονης πριν την επίθεση αυτοκτονίας που θα εξαπολύσει στο κέντρο της Νέας Υόρκης. Το έργο δεν δίνει ενδείξεις ούτε για την εθνικότητα ούτε για το θρήσκευμα της νεαρής ή των τριών κουκουλοφόρων που την καθοδηγούν.

Η κάμερα νομίζεις ότι κρέμεται πάνω στην ηρωίδα, οι παραμικροί ήχοι είναι βασανιστικά καθαροί, και η ιστορία σε καθηλώνει χωρίς να έχει ούτε ξεσπάσματα ούτε κηρύγματα. Η Λόκτεφ στην πρώτη της ταινία σου δείχνει νέα πράγματα από νέες οπτικές γωνίες και σε ταξιδεύει εκεί που θέλει χωρίς να σε αφήσει να πάρεις ανάσα. Η πρωταγωνίστρια Λουίζα Γουίλιαμς, κι αυτή καταπληκτική. Μένει η αίσθηση πως είδες την ταινία του φεστιβάλ. Όπως και πέρυσι με την ταινία “Άνθρωπος σπρώχνει καρότσι” του ιρανοαμερικανού σκηνοθέτη Ραμίν Μπαχράνι.

Την πρώτη του προσπάθεια στον κινηματογράφο έκανε φέτος και ο Διονύσης Χαριτόπουλος, γνωστός από το ωραιότατο βιβλίο του για τον Άρη Βελουχιώτη. Ο Χαριτόπουλος υπογράφει τόσο τη σκηνοθεσία όσο και σενάριο του “Ιλουστρασιόν”. Θέμα της μια μέρα στη ζωή πέντε ανθρώπων με λαμπερά επαγγέλματα και κοινωνική καταξίωση. Πολιτικός, δημοσιογράφος και παρουσιάστρια της τηλεόρασης, στέλεχος μεγάλης εταιρίας, ηθοποιός, ψυχίατρος επιδεικνύουν την κενότητά τους σε μια ιστορία όπου οι ζωές τους κάπου συναντιώνται. Πλούσια παραγωγή, πολλοί χορηγοί και γνωστοί τηλεστάρ από χαζοχαρούμενες σειρές σε πρωταγωνιστικούς ρόλους.

Ήταν μια βασανιστική εμπειρία. Οι τίτλοι του τέλους ήρθαν έστω και αργά να μας λυτρώσουν από το μαρτύριο της παρακολούθησης ενός κραυγαλέου τίποτα που προσπαθούσε με θράσος να πει ότι ήταν κάτι. Φυσικά δεν πρόκειται για ταινία. Σκετσάκια από τηλεσειρές και σαπουνόπερες παριστάνουν το σενάριο, την ώρα που οι πρωταγωνιστές ανταλλάσσουν βαρετά στερεότυπα, ξεθωριασμένα δήθεν αστειάκια και ατάκες κενές οποιουδήποτε νοήματος. Ο Χαριτόπουλος κινεί την κάμερα και στήνει τα πλάνα του σα να απευθύνεται μόνο στα κανάλια θέλοντας να τα πείσει ότι μπορεί να γυρίσει κι αυτός σαχλές τηλεοπτικές σειρές. Το πόνημά του θέλει να λέγεται κοινωνική σάτιρα, είναι όμως στην ουσία μια θλιβερή, ανούσια και κάποιες φορές χυδαία επίδειξη των μέσων που τέθηκαν στη διάθεση του σκηνοθέτη.

Για να δούμε αυτό το πράγμα που καταλάμβανε επί 95 λεπτά το πανί της κινηματογραφικής προβολής, στηθήκαμε στην ουρά περιμένοντας επιστροφές εισιτηρίων. Όμως δεν μας πείραξε καθόλου που ήρθαν έτσι τα πράγματα. Αντιθέτως, όταν τελείωσε η προβολή σηκωθήκαμε, αγκαλιαστήκαμε και είπαμε με χαρά ο ένας στον άλλον, “άντε και του χρόνου, το είδαμε και φέτος το φέσι μας”.

Γιορτάσαμε και το αριστούργημα και την πατάτα στο “35″, έπαιζε μουσική ο Κώστας. Το σκορ έγινε 4-2, οι καλοί ακόμα κερδίζουν.

Φεστιβάλ, τρίτη μέρα, πάλι καλά

Η πόλη αλλάζει με το φεστιβάλ και γίνεται έτσι όπως νομίζω ότι είναι και τις άλλες μέρες του χρόνου. Μια πρώτη γεύση πήραν aka και Γ, που έφυγαν με την υπόσχεση ότι επιστρέψουν του χρόνου για περισσότερο.

Με την καρδιά βαρειά και το κεφάλι βαρύτερο από τη δύσκολη νύχτα της Κυριακής, η Δευτέρα πέρασε με το “Πέρασμα” του Σταύρακα. Μετανάστης από το Μπαγκλαντές μπαίνει παράνομα στην Ελλάδα, δουλεύει, στέλνει λεφτά πίσω και ελπίζει να γυρίσει για να παντρευτεί τη φίλη του που έχει αυστηρούς και απαιτητικούς γονείς. Με τα πολλά συλλαμβάνεται, απελαύνεται και μόλις φτάνει στο χωριό βλέπει πως ο αδελφός του έφαγε τα λεφτά που έστελνε, και η φίλη ετοιμάζεται να παντρευτεί άλλον παρά τη θέλησή της. Κλέβονται και την κάνουν μαζί για Ελλάδα πάλι, όπου τα πράγματα δεν πάνε και πολύ καλά.

Ένα κλασσικό και πάντως καλογυρισμένο μελό με εξαιρετική ερμηνεία από ερασιτέχνες ηθοποιούς (τραπεζικοί υπάλληλοι στο Μπαγκλαντές). Η ταινία φλερτάριζε με το ντοκυμαντέρ και είχε και αφηγητή - τον σκηνοθέτη - που ώρες ώρες ήταν κάπως κουραστικός. Ο Σταύρακας εξηγησε πάντως πως η ιστορία προέκυψε από τη δημιουργική σύνθεση επιμέρους ιστοριών που του διηγήθηκαν μετανάστες από το Μπαγκλαντές. Ενδιαφέρουσα ιδέα, αξιοπρεπής ταινία, νωρίς στο σπίτι για ξεκούραση. Όλα καλά, 3-1.