Η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας υγείας είναι το θέμα της νέας ταινίας-ντοκιμαντέρ του αμερικανού σκηνοθέτη Μάικλ Μουρ. Το Σίκο (Sicko – άρρωστος) δείχνει πόσο άρρωστο είναι το ιδιωτικοποιημένο σύστημα υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατηγορεί τις ασφαλιστικές εταιρίες οι οποίες ελέγχουν πλήρως την “αγορά” για εγκλήματα στο βωμό του κέρδους, των μπόνους και των πριμ και άρνηση νοσηλείας και παροχής ιατρικών υπηρεσιών με στόχο τη διανομή μεγαλύτερου μερίσματος στους μετόχους. Και σα να μην έφταναν αυτά για να εξοργίσουν την πιο συντηρητική μερίδα συμπατριωτών του, δείχνει πόσο καλύτερα είναι αντιστοίχως τα δημόσια συστήματα υγείας σε Καναδά, Γαλλία, Βρετανία, Κούβα και … Γκουαντανάμο.
Η ταινία είναι πολύ πιο σκληρή από όσο φαίνεται στα τρέιλερ και τις κριτικές. Είναι ταυτόχρονα και πολύ πιο αστεία. Σκληρή γιατί δείχνει σε κοντινά πλάνα τι αναγκάζεται να υπομείνει η πλειοψηφία των αμερικανών που δεν μπορεί να πληρώσει τα υπέρογκα ποσά που απαιτούνται ακόμα και για σχετικά απλές ιατρικές υπηρεσίες. Από ανθρώπους που ράβουν μόνοι τους τα τραύματά τους, ακρωτηριασμένους που έπρεπε να διαλέξουν ποιο δάχτυλο του χεριού τους αντέχουν οικονομικά να συγκολλήσουν, μητέρες και συζύγους που κλαίνε γιατί έχασαν παιδιά και αγαπημένους επειδή οι εταιρίες αρνήθηκαν να καλύψουν τη νοσηλεία. Ανάμεσα στα δραματικά σημεία παρεμβάλλονται και κωμικές στιγμές με πρωταγωνιστή κυρίως τον ίδιο τον υπέρβαρο Μουρ που με το γνώριμο απορημένο ύφος ανακαλύπτει παραδείσους δημόσιας υγείας.
Η ταινία είναι καλογυρισμένη, έχει ρυθμό, έχει καλή ιστορία να πει και διαθέτει πολύ ενδιαφέρον αρχειακό υλικό που τεκμηριώνει πώς ο Νίξον ξεπούλησε στις εταιρίες το δημόσιο σύστημα υγείας και πώς όλες οι μετέπειτα προσπάθειες να επιστρέψει μερικώς ένας κάποιος δημόσιος χαρακτήρας ναυάγησαν υπό το βάρος της προπαγάνδας για … “κομμουνιστική εισβολή” αλλά και λόγω της εξαγοράς γερουσιαστών και βουλευτών από τις ασφαλιστικές και τις φαρμακευτικές εταιρίες. Υπάρχει ένα μόνο αλλά σοβαρό μειονέκτημα. Ο Μουρ απευθύνεται στους Αμερικανούς, θέλει να τους τρομάξει, να τους ταρακουνήσει και γι αυτό επιστρατεύει θεμιτά και αθέμιτα μέσα. Στα τελευταία περιλαμβάνεται η εξιδανικευμένη εικόνα της δημόσιας υγείας στην Κούβα, τη Βρετανία κλπ. Δε λέει ψέμματα, αλλά δεν τον ενδιαφέρει να προβάλει ακριβώς και όλη την αλήθεια.
Για εμάς τους μη Αμερικανούς είναι απλώς μια καλή και χρήσιμη ταινία, αλλά τίποτα καινούριο. Χρήσιμη για να θυμηθούμε πως, όπως λέει στον Μουρ ο μεγάλος Τόνι Μπεν, η δημοκρατία αποτέλεσε πραγματική επανάσταση μόνο όταν πήρε μεγάλο μέρος της εξουσίας από το κεφάλαιο και την αγορά και το έδωσε στον πολίτη και το κοινοβούλιο. Ο σημερινός κυρίαρχος φόβος, η άγνοια, η αποθέωση του ατομικού οικονομικού συμφέροντος δεν είναι τίποτε άλλο από μια απόπειρα ακύρωσης της δημοκρατίας και επιστροφής στη βαρβαρότητα όπου οι ίσοι μεταξύ τους πολίτες αντικαθίστανται από τους άνισους μεταξύ τους μετόχους με αξία και βαρύτητα ίση με την αξία των μετοχών τους.
Το βράδυ στο σινεμά, οι λιγοστοί θεατές κάτι σα να θυμήθηκαν, κάτι σα να τους άγγιξε και μόλις τελείωσε η προβολή ξέσπασαν σε χειροκροτήματα. Κι αυτό ήταν από μόνο του θετικό.
