Η συμφωνία για τη θέσπιση νέας Ευρωπαϊκής συνθήκης αποτελεί σημαντική εξέλιξη η οποία θα έχει επιπτώσεις και στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και στην καθημερινή ζωή των πολιτών των 27, στα αμέσως επόμενα χρόνια. Ακριβώς γι αυτό, είναι απαραίτητο να συζητηθεί αναλυτικά το περιεχόμενό της πριν υπογραφεί το Δεκέμβριο και επικυρωθεί στη συνέχεια από τα κράτη μέλη.
Στην Ελλάδα ουσιαστική συζήτηση δεν έχει υπάρξει μέχρις σήμερα. Κάποιες εφημερίδες δημοσίευσαν μερικά άρθρα επικεντρώνοντας την προσοχή τους στις κόντρες μεταξύ ορισμένων κρατών. Κάποιοι ανταποκριτές επιχείρησαν να κάνουν μια παρουσίαση χωρίς όμως να ξεφεύγουν από την προχειρότητα και τη γενικολογία.
Σε πολιτικό επίπεδο, η κυβέρνηση περιορίστηκε να ανακοινώσει την ικανοποίησή της από τη συμφωνία και να διαβεβαιώσει πως η Ελλάδα θα είναι από τις πρώτες χώρες που θα επικυρώσουν τη μεταρρυθμιστική, όπως αποκαλείται, συνθήκη. Η αριστερά επανέλαβε την αντίθεσή της με τη συνθήκη και η αξιωματική αντιπολίτευση προτίμησε να ασχοληθεί με τα εσωκομματικά της.
Κάπως έτσι, με τους πολίτες να απουσιάζουν πλήρως από τη διαδικασία, αναμένεται να κυλήσει ο χρόνος μέχρι τις 13 Δεκεμβρίου όταν η κυβέρνηση θα υπογράψει το κείμενο που έχουν επεξεργαστεί οι νομικές υπηρεσίες των κρατών μελών και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Στο όνομα όλων μας. Όλων εμάς που δεν γνωρίζουμε για τη συνθήκη και που, σύμφωνα με την εκτίμηση των μέσων ενημέρωσης, δεν θέλουμε να γνωρίζουμε.
Η διαδικασία σύνταξης του κειμένου ήταν αδιαφανής και γι αυτό αντιδημοκρατική. Η διαδικασία θέσπισης αναμένεται να περάσει από τα κοινοβούλια των κρατών μελών. Εκεί η συζήτηση πρέπει να είναι αναλυτική. Και αν δεν το κάνουν από μόνοι τους οι βουλευτές, τότε πρέπει οι πολίτες να τους πιέσουν. Να περιοριστούμε στη διαμαρτυρία γενικώς και αορίστως δεν έχει κανένα νόημα. Να πούμε ότι για τη σύναψη και επικύρωση της συνθήκης δεν έχουμε εξουσιοδοτήσει κανέναν, δε φτάνει. Χρειάζεται συγκεκριμένος αντίλογος και επιχειρήματα.
Το κείμενο της προτεινόμενης συνθήκης και τα σχετικά παραρτήματα, προοίμια, ανακοινώσεις κλπ βρίσκονται εδώ στα ελληνικά (κάντε κλικ στα κουτάκια με την ένδειξη “el”). Μια αρκετά καλή παρουσίαση του σχεδίου συνθήκης και των πιθανών συνεπειών από τη θέσπισή της βρίσκεται, στα αγγλικά, εδώ.
Όσοι πιστοί προσέλθετε. Υπάρχουν ένα σωρό σημεία πάνω στα οποία χωράει πολύ συζήτηση. Από την κατάργηση του βέτο σε δεκάδες νέα σημεία, την πολύ περιορισμένη αναβάθμιση των κοινοβουλίων (των μόνων απευθείας εκλεγμένων εκπροσώπων μας έτσι;) έως τη θέσπιση προέδρου και “υπουργού Εξωτερικών”. Με μεγάλο ζητούμενο το πώς τελικά βλέπουμε τις ισορροπίες ανάμεσα στην κοινωνία, το κράτος, τις εταιρίες και την ΕΕ. Μας αφορούν όλα αυτά; Αναμφίβολα. Έχουμε την πολυτέλεια να αφήσουμε το γήπεδο στις νομικές υπηρεσίες κρατών, οργανισμών και εταιριών που φρόντισαν να ξεκαθαρίσουν από νωρίς τι προτιμούν; Σίγουρα όχι.
Το πρόγραμμα της Πορτογαλικής προεδρίας λέει ότι στις 13 Δεκεμβρίου 2007 η συνθήκη θα υπογραφεί στο Μουστέιρου Ντους Ζιρόνιμους, στη Λισαβόνα. Είναι ένα μνημείο το οποίο η ΟΥΝΕΣΚΟ έχει χαρακτηρίσει παγκόσμια κληρονομιά της ανθρωπότητας. Και μου φαίνεται κάπως σαν πολύ επιτυχημένη ειρωνεία το ότι πρόκειται για ένα μοναστήρι του 15ου αιώνα. Άλλωστε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο “φύλακας των συνθηκών” σε οικόπεδο που τον μεσαίωνα φιλοξενούσε μοναστήρι έχτισε το φτωχικό της.
