Ο Πίτερ Σέλερς, ο Ντιντερό και το παράδοξο

Ήταν καλός ηθοποιός ο Πίτερ Σέλερς; Αντιλαμβανόταν με σπάνια ευαισθησία τους χαρακτήρες και έμπαινε στο πετσί των ρόλων του; Ή μήπως απλά υπολόγιζε με σπάνια ψυχρότητα τις απαιτήσεις ενός ρόλου και στη συνέχεια απέδιδε τους χαρακτήρες χάρις στην παρατηρητικότητα και ευφυία του; Μια ταινία και ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή και το έργο του Βρετανού κωμικού, που προβλήθηκαν χτες από το τηλεοπτικό κανάλι BBC4, απαντούν στα παραπάνω ερωτήματα με δύο “ναι” και ένα “όχι”. “Ναι” στην ψυχρότητα, παρατηρητικότητα και ευφυία, “όχι” στην ευαισθησία, “ναι” στο ότι ήταν καλός ηθοποιός.

Στη βιογραφική ταινία “Η ζωή και ο θάνατος του Πίτερ Σέλερς” του Στίβεν Χόπκινς (γνωστή και ως “Πίτερ Σέλερς για πάντα”) που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Ρότζερ Λούις, τον Σέλερς υποδύεται ένας εξαιρετικός Τζέφρεϊ Ρας. Ο Αυστραλός ηθοποιός αναδεικνύει με την ερμηνεία του έναν Σέλερς ικανό για το καλύτερο και το χειρότερο. Το πρώτο στην τέχνη του, το δεύτερο στην πραγματική ζωή του. Έναν καλλιτέχνη πανέξυπνο μεν, αυταρχικό, σχεδόν σαδιστή και καθόλου ευαίσθητο προς τους γύρω του δε. Ακόμα κι όταν οι γύρω του ήταν οι σκηνοθέτες, ηθοποιοί και παραγωγοί με τους οποίους γύριζε τις ταινίες που τον έκαναν διάσημο (π.χ. ο Σέλερς δε συμπαθούσε καθόλου τον ρολο του επιθεωρητή Κλουζό στον “Ροζ Πάνθηρα” και τσακωνόταν συχνά με τον Μπλέικ Έντουαρντς).

Οι διαπιστώσεις αυτές δεν άλλαξαν από την προβολή του ντοκιμαντέρ που ακολούθησε. Η “Ιστορία του Πίτερ Σέλερς, όπως την κινηματογράφησε ο ίδιος” βασίζεται σε μικρά βίντεο που τράβηξε ο Πίτερ Σέλερς στις πιο προσωπικές οικογενειακές στιγμές του και σε αφηγήσεις των δικών του ανθρώπων και των φίλων του. Εδώ βγαίνει ίσως λίγο περισσότερη συμπάθεια για τον άνθρωπο και πάλι όμως δεν κρύβεται ο προβληματικός χαρακτήρας του.

Το ότι ο Πίτερ Σέλερς εμφανίζεται να έχει προσεγγίσει με υπολογιστική ψυχρότητα, και περισσότερο μυαλό παρά συναίσθημα τους ρόλους που τον έκαναν διάσημο δεν θα εξέπληττε καθόλου τον Γάλλο φιλόσοφο Ντενί Ντιντερό που προηγήθηκε καμμια 200ριά χρόνια του Βρετανού κωμικού. Στο έργο του με τη μορφή διαλόγου, “Το παράδοξο με τον ηθοποιό”, ο Ντιντερό ισχυρίζεται πως “η ευαισθησία κάνει τους ηθοποιούς μέτριους, η άκρα ευαισθησία τους κάνει βραδύνοες, ενώ η ψυχρή αίσθηση και το μυαλό τους κάνουν υπέροχους”. Στη σελίδα 85 της ελληνικής έκδοσης (την οποία μπορείτε να βρείτε και μέσω του Indymedia) υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα διαπίστωση: “Οι ηθοποιοί είναι ικανοί να παίξουν όλους τους χαρακτήρες επειδή δεν έχουν καθόλου χαρακτήρα”.

Ο Σέλερς πρέπει να ήταν εξοικειωμένος με αυτό το “παράδοξο”. Σε όσες συνεντεύξεις έδωσε σε έντυπα, ραδιόφωνο και τηλεόραση δεν έχανε ποτέ την ευκαιρία να ισχυριστεί πως δεν είχε δική του προσωπικότητα και πως ο ίδιος αποκτούσε κάποιο ενδιαφέρον μόνο όταν εύρισκε έναν ρόλο να γεμίσει αυτό το κενό.