Αν πρέπει κανείς να δει στη ζωή του μια ταινία για τον πόλεμο, ας δει αυτή. Το “Βαλς με τον Μπασίρ” (Waltz with Bashir) του Ισραηλινού Άρι Φόλμαν είναι η απάντηση σε όλους όσους πιστεύουν πως ο πόλεμος μπορεί να έχει κάτι το ηρωικό. Είναι μια απάντηση που δεν είναι καθόλου εύκολη αλλά ούτε και καθησυχαστική. Η ταινία του Φόλμαν σε βιδώνει στην καρέκλα του σινεμά και σε πάει μια αξέχαστη βόλτα στον χειρότερο εφιάλτη του ανθρώπου. Σε έναν συνδυασμό αφέλειας, ματαιότητας και βαρβαρότητας. Στον πόλεμο.
Το “Βαλς με τον Μπασίρ” είναι ένα νέο είδος κινηματογράφου, που συνδυάζει το κινούμενο σχέδιο με το ντοκιμαντέρ. Όπως ο Μαλτέζος σκιτσογράφος-δημοσιογράφος Τζόε Σάκο έβαλε το σκίτσο στην υπηρεσία του ρεπορτάζ δίνοντάς μας μεταξύ άλλων το “Palestine“, έτσι και ο Άρι Φόλμαν χρησιμοποιεί το κινούμενο σχέδιο για να διηγηθεί μια εφιαλτική ιστορία. Αυτή του Ισραηλινού κληρωτού που συμμετείχε στον πόλεμο στο Λίβανο το 1982 και βρέθηκε κοντά, χωρίς να προπαθήσει να την αποτρέψει, στη σφαγή στα παλαιστινιακά προσφυγικά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα.
Η ιστορία ξεκινά με τον σκηνοθέτη να ακούει από έναν φίλο του να του διηγείται έναν εφιάλτη που βλέπει κάθε νύχτα εδώ και χρόνια και που αναφέρεται στον πόλεμο στον Λίβανο. Ο σκηνοθέτης ανακαλύπτει πως δεν μπορεί να θυμηθεί τίποτα από εκείνη την περίοδο. Ήταν εκεί κι όμως το μυαλό του συμπεριφέρεται σα να τα έχει σβήσει όλα. Αποφασίζει να ψάξει να βρει τι απέγιναν παλιοί συνάδελφοί του στη στρατιωτική θητεία με τους οποίους πολέμησε μαζί, στον Λίβανο. Στην πορεία ξαναθυμάται όλα όσα προσπάθησε τόσα χρόνια να ξεχάσει. Τρέιλερ παρακάτω.
Η ταινία είναι συγκλονιστική και μαζί γενναία. Η εικόνα του κινουμένου σχεδίου μοιάζει να είναι περισσότερο έντονη και δραματική από τον “κανονικό” κινηματογράφο. Με το εξαιρετικό σάουντρακ και τον ανελέητο ρυθμό να προσθέτουν στην ένταση, το “Βαλς με τον Μπασίρ” ίσως φτάσει να γίνει σημείο αναφοράς στην κινηματογραφική καλλιτεχνική έκφραση. Αλλά από καθαρά πολιτική άποψη είναι σίγουρα σημείο αναφοράς για την ίδια τη χώρα παραγωγής. Το Ισραήλ, χρηματοδοτώντας με κρατικούς πόρους την ταινία, δείχνει πως έχει αρχίσει να τολμά να αγγίζει θέματα ιδιαίτερα άβολα για το ιδιο, από αυτά που οι “φλογεροί πατριώτες” κάθε πατρίδας ονομάζουν “ευαίσθητα” για να μην τα πουν εγκλήματα. Η ταινία δε χάνεται. Οπωσδήποτε στη μεγάλη οθόνη αλλά και στο DVD, όταν βγει, για τα έξτρα.
