"Εκείνο που κυρίως καταναλώνουν σήμερα οι άνθρωποι είναι τηλεόραση. Και μέσα από την τηλεόραση καταναλώνουν, δι αντιπροσώπου βέβαια, τη φαντασίωση μιας ζωής που θα ήταν λεφτά, σεξ, εξουσία και βία" - Κορνήλιος Καστοριάδης, από παλαιότερη συνέντευξη στην Ελευθεροτυπία
Το τέρας που καταβροχθίζει όλο και πιο γρήγορα τη μικρή μας κωμόπολη είναι αχόρταγο. Εδώ και μισό αιώνα, τρώει, τρώει, τρώει και δε λέει να σταματήσει. Είναι ένα τέρας με πολλά κεφάλια. Ένα μεγάλο, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και άλλα μικρότερα, το Ευρωκοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή των Περιφερειών, και την Κοινωνική και Οικονομική Επιτροπή.
Η αρχή έγινε το 1958 όταν το τέρας έφαγε το κτίριο στον αριθμό 51-53 της οδού Μπελιάρ. Σήμερα χωνεύει ήδη τα 865.000 τετραγωνικά μέτρα γραφείων σε 61 κτίρια τα οποία ανήκουν μόνο στην Επιτροπή και τα 320.000 τετραγωνικά μέτρα που ανήκουν στο Κοινοβούλιο. Και συνεχίζει. Ολόκληρες γειτονιές έχουν εξαφανιστεί από τον χάρτη για να δώσουν τη θέση τους στα ομοιόμορφα γκρίζα κτίρια από τσιμέντο και γυαλί που “προσγειώθηκαν” στη μικρή μας κωμόπολη για να στεγάσουν το φιλόδοξο ευρωπείραμα. Και οι κάτοχοι οικοπέδων στο ευρωγκέτο έγιναν πλούσιοι από τη ραγδαία αύξηση της αξίας τη γης.
Αυτή η γραφειοκρατική ντίσνεϊλαντ, γεμάτη με γκρίζα κοστούμια και ταγέρ τις καθημερινές και έρημη τα σαββατοκύριακα, δεν αρέσει σε όλους. Και σίγουρα δεν αρέσει στους άγνωστους που σχεδίασαν και κυκλοφόρησαν το αυτοκόλλητο της φωτογραφίας το οποίο βρήκε χτες η El Pibe έξω από την έδρα της Επιτροπής.
Καλά καλά δεν πρόλαβε να βγει ο Αύγουστος και τμήμα της μικρής μας κωμόπολης τέθηκε ακόμα μια φορά στη διάθεση της αστυνομίας. Συρματοπλέγματα, έλεγχος ταυτοτήτων, ποικιλία αστυνομικών σε ελικόπτερα, περιπολικά, μηχανές, ποδήλατα, άλογα, ακόμα και … πατίνια, σειρήνες να ουρλιάζουν και πομπές μαύρων αυτοκινήτων με φιμέ τζάμια να διασχίζουν με ταχύτητα τους δρόμους γύρω από την πλατεία Σουμάν.
Οι λιμουζίνες μεταφέρουν τους ηγέτες των 27 κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μαζεύτηκαν εκτάκτως για να συζητήσουν τις σχέσεις τους με τη Ρωσία μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στη Γεωργία. Από τη Γεωργία ήταν και μερικές δεκάδες διαδηλωτές στους οποίους οι αστυνομικοί επέτρεψαν να διαμαρτυρηθούν κατά της Ρωσίας, σε κοντινό δρόμο. Οι φωνές τους δεν πρέπει να έφτασαν στο κτίριο του Συμβουλίου όπου οι 27 ετοίμαζαν το κείμενο της ανακοίνωσής τους.
Όχι ότι θα έκαναν τη διαφορά. Ο βασικός κορμός του κειμένου έχει γραφτεί πριν αρχίσει η έκτακτη σύνοδος. Οι 27 ηγέτες μένει να συμφωνήσουν στον τόνο της ανακοίνωσης και στις εκφράσεις που θα δημιουργήσουν τις εντυπώσεις. Και αμέσως μετά, αφού πουν μια δύο αυστηρές και βαρυσήμαντες κουβέντες στους δημοσιογράφους, θα αναχωρήσουν για τις πατρίδες τους με τον ίδιο θορυβώδη τρόπο που ήρθαν. Για να μπορέσει η αστυνομία να επιστρέψει και πάλι τη μικρή μας κωμόπολη στους κατοίκους της.
Στην πλατεία Σεν Κατρίν της μικρής μας κωμόπολης έχει συντριβάνι. Η λιμνούλα γύρω από το συντριβάνι πιάνει μεγάλο μέρος της πλατείας και το νερό είναι συνήθως ήσυχο. Εκτός κι αν κανείς περίεργος ρίξει -και ρίχνουν πότε πότε- σκόνη πλυντηρίου για να διασκεδάσει με τους αφρούς που θα δημιουργηθούν.
Το συντριβάνι υπάρχει για να θυμίζει πως κάποτε στο σημείο αυτό έφτανε το κανάλι και σχημάτιζε ένα μικρό λιμάνι. Εδώ τα αλιευτικά ξεφόρτωναν την ψαριά τους και την πουλούσαν στις ψαροταβέρνες που ακόμα υπάρχουν στην περιοχή αλλά και σε αυτές λίγο πιο πάνω, κοντά στη λεγόμενη “μεγάλη πλατεία”. Την γαλήνη του αυγουστιάτικου απογεύματος τάραξε προχτές μια περίεργη ομάδα ανθρώπων.
Ζέστη δεν είχε να πεις ότι βούτηξαν να δροσιστούν. Το αντίθετο. Η θερμοκρασία δεν είχε ξεκολλήσει από τους 18 βαθμούς όλη τη μέρα. Ήταν πάντως εξοπλισμένοι και έτοιμοι για μεγάλα κόλπα.
Ο κύριος με τη σανίδα ήθελε οπωσδήποτε να δαμάσει τα άγρια νερά του συντριβανιού και να δείξει στους λίγους βαριεστημένους περαστικούς πως ο Αύγουστος μπορεί να γίνει συναρπαστικός ακόμα και στη μικρή μας κωμόπολη. Πλατσουρίζοντας στα λασπόνερα έφτασε στη μια άκρη κι ετοιμάστηκε. Ένα σκοινί δεμένο σε μηχάνημα στην απέναντι πλευρά θα του έδινε την απαραίτητη ώθηση.
Δεν ήταν καθόλου κακός. Άρχισε να γλιστράει πάνω στο νερό της ρηχής λιμνούλας κάνοντας μια δυο φιγούρες, εκμεταλλευόμενος την ταχύτητα με την οποία το μηχάνημα τραβούσε και μάζευε το σκοινί. Έφτασε με άνεση απέναντι μέσα σε χειροκροτήματα και “μπράβο” των υπολοίπων μελών της ομάδας και των λίγων περαστικών.
Για να συμπληρωθεί η εικόνα, την ώρα που ο τυπάκος έσχιζε περήφανα τα νερά, πίσω στο βάθος ένα συγκρότημα έπαιζε μια ψιλορόκ διασκευή του “Μάμα Μία” των Άμπα μπροστά σε ένα κοινό που δεν ξεπερνούσε τα 7-8 άτομα. Στα παγκάκια τους, γύρω από το συντριβάνι, αφρικανοί μετανάστες χάζευαν το θέαμα. Ο ουρανός άρχιζε να καθαρίζει από τη μαυρίλα του μεσημεριού. Εντάξει δεν έμοιαζε σαν καλοκαίρι όπως το ξέρουμε, κανείς όμως δεν μπορεί να κατηγορήσει τους ανθρώπους εδώ ότι δεν προσπαθούν.
Για όσους ενδιαφέρονται για περισσότερες πληροφορίες, η ομάδα που διοργάνωσε το σερφ στο συντριβάνι λέγεται musicride. Γιατί δε φτάνει να σπρώχνει εκδηλώσεις ένας δήμος, πρέπει να υπάρχουν και άνθρωποι να τις φτιάξουν.
Από την Κυριακή που γύρισα, ήμουν βέβαιος πως το συναίσθημα που μου ταιριάζει αυτές τις μέρες, τις τελευταίες του Αυγούστου, δεν είναι απλώς η αδιαφορία, είτε σκέτη είτε με πλήξη μαζί. Ήξερα ότι υπάρχει κάτι ακόμα πιο δυνατό αλλά δεν μπορούσα να το προσδιορίσω. Μέχρι χτες. Κάνοντας μια βόλτα στο ίντερνετ (σερφάροντας, που λένε και στην Καλιφόρνια), βρήκα την απάντηση και σας την παρουσιάζω. Από την Κυριακή 17 Αυγούστου λοιπόν νιώθω ακριβώς όπως ο κύριος παρακάτω.
To βιντεάκι του φοβερού και τρομερού Άρθουρ Μπράουν είναι από τη θρυλική εκπομπή του BBC “Top of the pops” (TOTP) την οποία το κανάλι πρόβαλλε από το 1964 και δυστυχώς σταμάτησε πρόσφατα. Για τους φίλους του μάστορα υπάρχει και το παρακάτω όπου ο παιχταράς παίζει λάιβ και λέει κάτι απίστευτα πράγματα στη βέλγικη τηλεόραση (και οι ερωτήσεις του δημοσιογράφου δεν πάνε πίσω). Είναι πριν από ακριβώς 40 χρόνια. Τότε που το Βέλγιο ζούσε το δικό του, πολύ Βέλγικο, ‘68 με το αρχαιότερο πανεπιστήμιο της χώρας, αυτό της Λουβέν (Λέβεν) να χωρίζεται στα δύο καθώς οι (ολλανδόφωνοι) Φλαμανδοί φοιτητές έδιωχναν τους (γαλλόφωνους) Βαλόνους σε άλλη πόλη. Φωτιά κανονική.
ΥΓ. Τα βρήκα και τα δύο στο σάιτ του φλαμανδικού πολιτιστικού κέντρου της μικρής μας κωμόπολης, Beursschouwburg, το οποίο για αυτόν τον μήνα κάνει έναν μικρό διαγωνισμό. Καλεί όσους θέλουν να γυρίσουν σε βιντεάκι τη δική τους εκτέλεση του Fire και να την ανεβάσουν στο YouTube.
Γύρισα. Μέγα σφάλμα που δεν πρέπει να επαναληφθεί. Μετά από τέσσερις εβδομάδες στο φυσικό μου περιβάλλον (ήλιος, θάλασσα, μπαρ, ουζερί) επέστρεψα στην αυτοαποκαλούμενη “καρδιά της Ευρώπης”. Βροχή, συννεφιά, 18 βαθμοί και, στο δρόμο για τη δουλειά, είπα να πάρω έναν καφέ. Μια ταμπέλα βροντοφώναζε με μεγάλα χρωματιστά γράμματα “καπουτσίνο μακιάτο λάτε”.
“Έναν τέτοιον”, λέω με την πρωινή φρεσκάδα της πρώτης Δευτέρας της χρονιάς, δείχνοντας τις σαχλαμάρες της ταμπέλας. “Α δεν έχουμε”, απαντά πρόσχαρα η κυρία στο γκισέ. “Καλά, έναν απλό καπουτσίνο τότε”, επιμένω. “Ούτε αυτό υπάρχει”, συνεχίζει απτόητη. “Εντάξει, έναν καφέ”, αντιπροτείνω συμβιβαστικά. Βάζει το πλαστικό ποτηράκι στο μηχάνημα, μου παίρνει τα 2,50 ευρώ, κάνει μια γκριμάτσα για χαμόγελο και μου λέει. “Δεν πειράζει που δεν έχω καπάκι για το ποτήρι;”
“Γιατί να πειράξει;” σκέφτομαι κοιτώντας το δρόμο που πρέπει να διασχίσω μέχρι τη δουλειά. “Ποιος θα έλεγε όχι σε μερικές βρώμικες και κρύες σταγόνες βροχής μέσα στον καφέ του;” Δεν της απαντώ αλλά αυτή συνεχίζει απτόητη. “Ούτε πλαστικό κουταλάκι για τη ζάχαρη έχω, ορίστε ενα πηρούνι”! Αν ο πρώτος καφές του πρώτου πρωινού μετά τις διακοπές δείχνει πώς θα πάει η χρονιά, δεν αρχίσαμε καλά. Από την άλλη ίσως φταίω κι εγώ. Γύρισα. Μέγα σφάλμα.
Στην εφημερίδα βρίσκω κάτι που μου φτιάχνει τη διάθεση. Σενάρια για πρόωρες εκλογές ίσως και μέσα στο Σεπτέμβριο! Λες να γίνει όπως πέρυσι; Που η τρελοπαρέα των σεμνών και ταπεινών σαχλόπαιδων μάς έκανε τη χάρη να επιστρέψουμε έστω και για λίγο στη θάλασσα; Άντε λοιπόν, εκλογές τώρα!
