Ο “μεγάλος” παίζει τζαζ στην Τεργέστη

Και τώρα παρακαλώ χειροκροτήστε: “il grande”, “il fondatore” στην τρομπέτα, το σαξόφωνο, τα πλήκτρα, τα κρουστά και άλλα δέκα όργανα! Η σκηνή χτες το βράδυ στο μπαρ “Στο παλιό κανάλι” (al vecio canale) στην Τεργέστη. Έξι ωραίοι τύποι κάθονται σε ένα τραπέζι και παίζουν τζαζ σε ένα κατάμεστο μπαρ όπου όλοι χειροκροτούν, χορεύουν και πίνουν κάτι εξαιρετικές γερμανικές μπύρες.

Ήταν ο επίλογος μιας μέρας που μας έφερε από τα βουνά της Γερμανίας, στις αυστριακές Άλπεις κι από εκεί στο Ούντινε και το παλιό εμπορικό λιμάνι της Αδριατικής. Στην άλλη φωτογραφική μηχανή έχουμε βέβαια πολύ καλύτερες φωτογραφίες από χιονισμένα χωριουδάκια στην ορεινή Αυστρία, αλλά δε βρίσκουμε το καλώδιο σύνδεσης με τον υπολογιστή. Σε λίγο αναχώρηση για τις δημοκρατίες της πρώην Γιουγκοσλαβίας - όσες προλάβουμε σήμερα.

Στη χώρα των Σάρδων - 2

Κάποιοι τοίχοι στη Σαρδηνία έχουν τυφλά μπαλκόνια, κάποιοι άλλοι έχουν μάτια (φωτό el pibe). Μάτια που κοιτούν προσεκτικά, ελέγχουν το δρόμο και κόβουν τους περαστικούς ιδίως όταν αυτοί δεν είναι ντόπιοι. Από μέσα γιαγιάδες με τσεμπέρια παρατηρούν, κουνάνε το κεφάλι και σχολιάζουν σε μια από τις πολλές γλώσσες του νησιού. Στη Σαρδηνία μιλάνε λέει τα καλύτερα ιταλικά, τα έμαθαν σαν ξένη γλώσσα για να συνεννοούνται μεταξύ τους οι ντόπιοι.

Στα ιταλικά είναι και η ιστορία αυτού του παλιού τοίχου στο Κάλιαρι (επάνω, φωτό el pibe). Μια ιστορία που άφησε πολλά σημάδια πίσω της τα οποία προτιμούν να τα ξεχνούν ή να τα σβήνουν όπου τα βρίσκουν οι σημερινοί Σάρδοι.

Παραδίπλα, το θέμα είναι τόσο παλιό όσο και σύγχρονο: ο κοινωνικός πόλεμος μας κοιτά, γελά και στέλνει αγωνιστικούς χαιρετισμούς. Ακόμα και χωρίς συνθήματα, μάτια και τυφλά μπαλκόνια, τα σπίτια στη Σαρδηνία είναι γεμάτα χρώμα. Αποχρώσεις κίτρινου, γαλάζιου, πράσινου, καφέ, πορτοκαλί, ροζ, τα πάντα εκτός από άσπρο (φωτό chumba).

Στη χώρα των Σάρδων - 1 (φωτό el pibe)

Η θάλασσα στη Σαρδηνία δεν είναι πάντα φιλική, γαλήνια και γαλαζοπράσινη. Κάποτε αγριεύει και παίρνει αυτό το μεταλλικό σκληρό χρώμα που προειδοποιεί ψαράδες και ναυτικούς και θυμίζει ποιος είναι το αφεντικό. Η φωτό από μια τέτοια μέρα σε ένα ακρωτήρι στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, στην Αρτζεντιέρα, την πόλη φάντασμα την οποία εγκατέλειψαν οι κάτοικοί της όταν το βουνό σταμάτησε να βγάζει ασήμι.

Την Μπόζα, όμως, τη γραφική πόλη λίγο πιο κάτω στη δυτική ακτή, δεν έχεις κανέναν λόγο να την εγκαταλείψεις. Χτισμένη στις όχθες του ποταμού Τέμο, ένα χιλιόμετρο από τη θάλασσα προσφέρει γαλήνιο λιμάνι στους ψαράδες για να ξεφορτώσουν την ψαριά και να απλώσουν τα δίχτυα τους. Στο βάθος, ποδηλάτες ξεκουράζονται πριν ξεκινήσουν για τον επόμενο σταθμό τους. Μία μέρα πριν είχε περάσει από τη Μπόζα ο ποδηλατικός γύρος της Ιταλίας.

Στη χώρα των Σάρδων, μεζές

Μία εβδομάδα δε φτάνει για να γυρίσεις τη Σαρδηνία. Το ιταλικό νησί με τα γαλαζοπράσινα νερά αφενός είναι μεγάλο (το δεύτερο σε έκταση στη Μεσόγειο, μετά τη Σικελία) αφετέρου έχει τόσα πολλά να δεις και να κάνεις που κανονικά δε θα έφτανε μήνας. Δεκάδες εξαιρετικές παραλίες, βουνά με δάση και πλούσια βλάστηση, ποτάμια, λίμνες, μικρότερα νησάκια, ακρωτήρια, κόλποι, προϊστορικοί οικισμοί, αρχαία ελληνικά, ρωμαϊκά και φοινικικά μνημεία, πύργοι, κάστρα, το σπίτι και ο τάφος του Γαριβάλδη, πόλεις γεμάτες ζωή και γραφικά χωριά, έλη, αλυκές και λιμνοθάλασσες με φλαμίνγκο και άλλα πουλιά. Και κυρίως, φιλικοί, φιλόξενοι κάτοικοι που χωρίς να γίνονται ούτε δουλοπρεπείς ούτε αγενείς βοηθούν τον επισκέπτη να περάσει καλά.

Οι εφτά γεμάτες ημέρες πέρασαν δυστυχώς γρήγορα, κάθε μία και σε διαφορετικό μέρος. Κάθε μία και σε άλλον οικισμό, χωριό ή πόλη και μετά σε παραλίες, μνημεία, με περπάτημα, πολλές φωτογραφίες (η πιο πάνω από το Κάπο Φαλκόνε, στο βορειοδυτικό άκρο του νησιού) και, αργά το βράδυ, με μακαρονάδες, ψάρια και τοπικό κρασί. Τώρα, λίγες ώρες μετά την επιστροφή στη μικρή μας κωμόπολη, εικόνες, κείμενα και εντυπώσεις είναι ακόμα κουβάρι. Σιγά, σιγά όταν όλα θα μπαίνουν στη θέση τους, η πολύπλοκη και συναρπαστική χώρα των Σάρδων θα ξεπροβάλει πιο καθαρά πρώτα στο μυαλό -το οποίο έχει μείνει ακόμα εκεί- και μετά στο παρόν (β)λόγιο.