Με αφορμή την, μακαριστή πλέον, Panasonic Lumix DMC LC5 που χάθηκε πρόσφατα κατά την εσπευσμένη έξοδο από τραίνο, θυμήθηκα τις φωτογραφικές μηχανές που είχα κατά καιρούς. Είναι ένας κατάλογος μικρός αλλά αρκετά χαρακτηριστικός τόσο από την άποψη της τεχνολογίας όσο και της οικονομικής κατάστασης. Από τα χρόνια της γενικής αφραγκίας με μηχανές δώρα μέχρι τις αγορασμένες ευκαιρίες των τελευταίων ετών μεσολάβησαν κάπου 25 χρόνια (ένα τέταρτο του αιώνα!) στα οποία χρησιμοποίησα εφτά μηχανές και γνώρισα κάμποσους μάστορες οι περισσότεροι εκ των οποίων αποδείχτηκαν εντελώς άχρηστοι.
Όλα ξεκίνησαν στην αυγή της δεκαετίας του ‘80 όταν στην κλήρωση σχολικής λαχειοφόρου των μεγάλων τάξεων, κέρδισα το εξίσου μεγάλο δώρο: την πρώτη μου φωτογραφική μηχανή. Ήταν μια αγγλικής κατασκευής πλαστική (για την εποχή μια χαρά υλικό που κανείς δε σνομπάριζε) Kodak Instamatic 76X (φωτό κάτω από την ιαπωνική ιστοσελίδα http://www.cazuki.com/) με χαρακτηριστικό πλακέ μεταλλικό κουμπί για τις φωτό. Η μηχανή έπαιρνε φιλμ κασετίνα “126″ και φλας σε κύβο, αυτόν που γύριζε για να ανάψει κάθε φορά και μια πλευρά του κατά τρόπο ανεξήγητο και μάλλον θαυματουργό καθότι δεν η μηχανή δεν είχε μπαταρίες.
Η Kodak κράτησε αρκετά χρόνια και είναι υπεύθυνη για αρκετές κακοφωτισμένες και θολές φωτογραφίες τις οποίες όμως αγαπώ ιδιαίτερα καθώς θυμίζουν πως όλα τότε έμοιαζαν ιδιαίτερα ασαφή, αβέβαια και χωρίς πολλές απαιτήσεις. Τελικά χάλασε το κλείδωμα από το πορτάκι της αλλά και το κουμπί για τις φωτογραφίες, βλάβες ιδιαίτερα συνηθισμένες στα μοντέλα αυτά.
Στην πρώτη επαφή με μάστορα άκουσα αυτό που θα άκουγα πολλές φορές στο μέλλον, ότι δηλαδή “δεν επισκευάζεται”. Το κενό έσπευσε να καλύψει η πάντα ευγενική γιαγιά που μου χάρισε τη μεταλλική Welta Penti, ανατολικογερμανικής κατασκευής του 1959, με χρυσαφί χρώμα που ταίραζε πολύ στη γιαγιά αλλά καθόλου στον εγγονό. Είχε πολύπλοκο φακό στον οποίο ρύθμιζες διάφραγμα και άλλα ακατανόητα τότε και δεν έπαιρνε φιλμ κανονικό αλλά “ραπίντ”. Το κύριο χαρακτηριστικό της όμως (και αυτό που μαζί με το χρώμα με έκανε επί χρόνια ρεζίλι) ήταν ο τρόπος που γύριζε το φιλμ: ένα μικρό έμβολο πεταγόταν και έπρεπε να το πατήσεις ξανά μέσα, όπως φαίνεται παρακάτω στη φωτό από τη γερμανική ιστοσελίδα http://www.kameramuseum.de/index.htm
Μου φαίνεται σχεδόν απίστευτο το πόσα χρόνια κράτησα τη Welti η οποία σημειωτέον δε χάλασε ποτέ και λειτουργεί ακόμα - ο μηχανισμός βέβαια, γιατί φιλμ ραπίντ δε βρίσκω για να τη δοκιμάσω. Έπρεπε να φτάσει η αρχή της δεκαετίας του ‘90 για να κάνω το μεγάλο άλμα προς τα εμπρός, προς τις κανονικές μηχανές SLR δηλαδή. Σε ένα ιντερέιλ τα έξοδα του οποίου πλήρωνε χωρίς να το ξέρει κάποιο συνέδριο που νόμιζε ότι πήγαινα εκεί αεροπορικώς, πέρασα και από το Άμστερνταμ. Σε ένα κατάστημα μεταχειρισμένων μηχανών με περίμενε η καλύτερη μηχανή που είχα ποτέ: Η μεταλλική ανατολικογερμανική (και πάλι!) Praktica BC3 Electronic (φωτο κάτω από την ιαπωνική ιστοσελίδα hi-ho, http://www.hi-ho.ne.jp/sbko-hq/OTHERS/BC3.html)
Έναν χρόνο αργότερα βρήκα κι έναν επίσης μεταχειρισμένο φακό με ζουμ που της ταίριαζε για να αντικαταστήσω τον στάνταρ και άρχισα πλέον να πειραματίζομαι με το φως, την ταχύτητα, το άνοιγμα του διαφράγματος αλλά και με ασπρόμαυρο φιλμ. Το βασικό με τη μηχανή αυτή ήταν ότι πολύ γρήγορα συνήθισα και τη λειτουργία και τις ιδιοτροπίες της. Ταξίδεψε όσο καμμία άλλη σε εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους μέρη και κλίματα, έβγαζε τρομερές φωτό (που τέλος πάντως εμένα μου άρεσαν πολύ), με έκανε να ξοδεύω μια περιουσία στα φιλμ και την εμφάνισή τους και δεν πάθαινε τίποτα. Μέχρι που έπαθε.
Την πρώτη φορά χάλασε το καλοκαίρι του 2000 (γυρίζοντας το μοχλό προώθησης του φιλμ έπαιρνε την πρωτοβουλία κι έβγαζε κι άλλη φωτογραφία), δυο μήνες μετά συνήλθε μόνη της για να τα χάσει εντελώς την άνοιξη του 2001. Η βλάβη ήταν η ίδια. Την πήγα γεμάτος εμπιστοσύνη στα δύο μεγαλύτερα φωτογραφικά καταστήματα της Θεσσαλονίκης που επισκευάζουν και μηχανές. Ο καθένας την κράτησε τουλάχιστον από έναν μήνα πηγαίνοντάς με από εβδομάδα σε εβδομάδα για να μου πουν τελικά και οι δύο ότι “δεν φτιάχνεται”. Ο τελευταίος μάλιστα μου έδωσε τη μηχανή ξεκοιλιασμένη και ένα σωρό εξαρτήματά της σε σακουλάκι. Σπουδαίοι επαγγελματίες! Απογοητεύτηκα και το πήρα απόφαση ότι έπρεπε να πάρω άλλη. Δεδομένου ότι είχαν αρχίσει να βγαίνουν στην αγορά αρκετά φτηνά μοντέλα, το καλοκαίρι του 2001 αγόρασα την πρώτη μου καινούρια SLR, μια ιαπωνική (κατασκευασμένη στην Ταϊλάνδη) Nikon F65 (κάτω).
Είναι (λειτουργεί ακόμα μια χαρά) μια πλαστική, ελαφριά, εύκολη να τη μάθεις και αρκετά ανεπτυγμένη για την τιμή της μηχανή που τραβάει καλές φωτό οι οποίες όμως ούτε καν πλησιάζουν αυτές που τράβηξα με την Praktica. Επιπλέον οι μπαταρίες της θέλουν αλλαγή αρκετά συχνά και αυτό αποδεικνύεται κάπως ακριβό χόμπι.
Εν τω μεταξύ η Praktica αναστήθηκε για λίγο το 2005 χάρις στον μεγάλο καλλιτέχνη-μάστορα στη στάση του μετρό Χόλμπορν του Λονδίνου ο οποίος όχι μόνο την έφτιαξε εντός 48 ωρών χρησιμοποιώντας αυθεντικά ανταλλακτικά αλλά επιπλέον άλλαξε τις βιδίτσες της, έβαλε νέο δέρμα στη θήκη της, βρήκε και πρόσθεσε το σήμα που είχε ξεκολλήσει και χαθεί και άλλαξε και τη φθαρμένη βάση της με άλλη αυθεντική. Και όλα αυτά με ελάχιστα χρήματα!
Για να τον ευχαριστήσω αγόρασα και ένα δύο εξαρτήματα της ίδιας εταιρίας που είχε βρει και πωλούσε, μεταξύ των οποίων και ένα ωραιότατο μότορντραϊβ. Ενάμισι χρόνο μετά ξαναχάλασε παρουσιάζοντας το ίδιο πρόβλημα (τρεις αυτοαποκαλούμενοι “μάστορες”, στο Βέλγιο, μου είπαν ότι “δεν φτιάχνεται”, εννοείται χωρίς να την κοιτάξουν καν). Πιο πριν είχα προλάβει να κάνω έστω και καθυστερημένα τη μεγαλόπρεπη εισοδό μου στο χώρο της ψηφιακής φωτογραφίας με την σχεδόν απερίσκεπτη αγορά της ιαπωνικής με γερμανικό φακό Panasonic Lumix DMC LC5.
Για τη Lumix και την απώλειά της τα έχω ήδη γράψει σε προηγούμενο κομμάτι. Αποδείχθηκε εξαιρετική και πλέον αξιόπιστη μηχανή παρά τις αρνητικές κριτικές που είχε πάρει. Και το σπουδαιότερο, οι φωτογραφίες ήταν ακόμα καλύτερες όταν εκτυπώνονταν σε μικρό και μεγάλο μέγεθος. Αυτή η μηχανή τράβηξε επίσης πολλά. Και βγήκε παλικάρι. Λίγο πριν την χάσω, έπεσε στα χέρια μου ένα πραγματικό κόσμημα, ευγενική προσφορά της el pibe. Μια ορθογώνια μεταλλική Minolta Hi-Matic 7s, ιαπωνικής κατασκευής του 1966, μέσα σε θήκη από σκληρό δέρμα (φωτό κάτω από http://www.pbase.com/amirko/gear_pages_rf)
Είναι κανονική κούκλα αλλά ακόμα δεν έχω βγάλει τίποτα καθώς, στην πρώτη προσπάθεια, μου “έφαγε” το φιλμ στο μάζεμα. Ή κάτι δεν έκανα καλά ή μπορεί να έχει κανένα μικροπροβληματάκι οπότε πρέπει να βρω μάστορα που να μαστορεύει, πράγμα όχι και τόσο εύκολο. Θα ξαναδοκιμάσω συντόμως με ένα 12άρι φιλμ για να βεβαιωθώ. Η πιο πρόσφατη μηχανή και αυτή που κλήθηκε να καλύψει το μεγάλο κενό που αφήνει η Lumix είναι μια πανάλαφρη ψηφιακή SLR, Olympus E-400, σετάκι με δύο φακούς, έναν ευρυγώνιο και ένα ζουμ (φωτό κάτω από το c-net).
Κακή κουβέντα δε διάβασα για την Ε-400, εκτός του ότι έχει παλιώσει - σιγά τώρα. Παρ΄ότι κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 2006 έχει ήδη αποσυρθεί από την κυκλοφορία. Στις μέρες μας τα προϊόντα έχουν πολύ μικρή ζωή. Γι αυτό άλλωστε, ίσως και επειδή δεν έχει live view (η Lumix αν και 4 χρόνια πιο παλιά, είχε) το κατάστημα τη “σκότωνε” στα 349 ευρώ. Μια πολύ καλή τιμή μόνο και μόνο για τους δύο φακούς, με το σώμα της μηχανής να έρχεται σα … δώρο. Κι έτσι η κάρτα βόγγηξε κι εγώ απέκτησα την ιαπωνική μεν αλλά κινεζικής κατασκευής Ε-400. Έκανε μάλιστα την πρώτη της δημόσια εμφάνιση στο Werchter όπου έφαγε “πόρτα”, μπήκε όμως από το “παράθυρο”. Μένει να αποδείξει τι μπορεί να κάνει. Και γι αυτό θέλει (δυστυχώς) διάβασμα.
Στον παραπάνω κατάλογο δεν περιλαμβάνονται δύο ακόμα μηχανές, βασικά μία και ένα κινητό. Η Olympus mju II, ήταν απίστευτα αξιόπιστη για το μέγεθός της. Την κράτησα για έναν μήνα πριν πάρω τη Nikon F65 και έχω να πω τα καλύτερα. Φίλοι και συγγενείς τη δοκίμασαν και αρκετοί τη χρησιμοποιούν ακόμα και σήμερα. Το κινητό είναι το Sony-Ericsson K750i η φωτογραφική μηχανή του οποίου δεν είναι κακή όταν έχεις πολύ καλό φωτισμό, μεγάλη σταθερότητα, το θέμα σου δεν κινείται και χρησιμοποιείς τη μεγαλύτερη δυνατή ανάλυση. Έτσι κι αλλιώς όμως τα κινητά είναι για να μιλάς και όχι για να φωτογραφίζεις.
