«Inside the Mossad»: Εντυπωσιακές ιστορίες με πολλές αναγνώσεις

Προσωπικές αφηγήσεις, σύγχρονη ιστορία, κατασκοπεία και μια καλή δόση εντυπωσιασμού κυριαρχούν στα τέσσερα επεισόδια του απολαυστικού ντοκιμαντέρ στο Netflix

«Μετανιώσατε ποτέ για κάτι που κάνατε;» ρωτάει κάποια στιγμή ο δημοσιογράφος από το σκοτάδι τον εύθραυστο παπούλη (όχι αυτόν στη φωτό) με τα έξυπνα μάτια που βρίσκεται φωτισμένος μπροστά στην κάμερα. Κι αυτός σκάει ένα μικρό χαμόγελο, κοιτάζει ευθεία στην κάμερα και απαντά με άνεση: «Δεν έχω μετανιώσει ποτέ για τίποτα». Ο εύθραυστος παπούλης είναι ο Ράφι Εϊτάν, μέχρι πριν από λίγα χρόνια πρόεδρος του ισραηλινού κόμματος των συνταξιούχων. Και στην κάμερα μιλάει για τη δουλειά που έκανε πριν βγει στη σύνταξη, ως επικεφαλής του τμήματος επιχειρήσεων της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών, γνωστής με το όνομα Μοσάντ.

Αρχηγός της ομάδας που εντόπισε και απήγαγε τον Άντολφ Άιχμαν στην Αργεντινή και τον έστειλε «πακέτο» στο Ισραήλ για να δικαστεί, επικεφαλής της επιχείρησης που εξουδετέρωσε το πυραυλικό πρόγραμμα της Αιγύπτου, «εξαφανίζοντας» τους στην πλειοψηφία Γερμανούς τεχνικούς που δούλευαν για αυτό, και (φερόμενος) πρωταγωνιστής της εξαφάνισης ικανής ποσότητας εμπλουτισμένου ουρανίου από αμερικανικά εργαστήρια τα οποία είχε νωρίτερα επισκεφτεί εμφανιζόμενος ως χημικός, ο Ράφι Εϊτάν ήταν ή φέρεται ότι ήταν παρών επί περίπου μισό αιώνα σε όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις των μυστικών υπηρεσιών της πατρίδας του. Ίσως και σε αυτές που επισήμως δεν έγιναν ποτέ. Διότι αυτό που καταλαβαίνεις απ την αρχή του ντοκιμαντέρ «Inside the Mossad» του Netflix είναι ότι ορισμένα από όσα ακούς να διηγούνται κάτι θείες ή παπούδες σαν τον Εϊτάν δεν είναι καν βέβαιο ότι τα έκανε η Μοσάντ. Όπως αφοπλιστικά παραδέχεται στην κάμερα ο πρώην υποδιοικητής της, Ραμ Μπεν Μπαράκ, αυτή η αμφισημία, αυτές ακριβώς οι μισές λέξεις και τα υπονοούμενα για το τι ακριβώς έκαναν ή δεν έκαναν οι ισραηλινοί πράκτορες σε δεκάδες κράτη, συμμαχικά και μη, είναι που χτίζουν τον μύθο της Μοσάντ ως μια υπηρεσία που φτάνει παντού και κάνει τα πάντα, εντός και, ίσως, εκτός των ορίων της νομιμότητας.

Στα τέσσερα επεισόδια του ντοκιμαντέρ, διάρκειας περίπου μιας ώρας το καθένα, περνούν μπροστά απ την κάμερα, αρκετά ηγετικά στελέχη, πολλοί πρώην πράκτορες, άντρες και γυναίκες, με τις ιστορίες τους, τις κόντρες και τους προβληματισμούς τους. Αυτό που κανείς τους δεν φαίνεται να έχει, είναι οποιαδήποτε αμφιβολία ότι καλώς έκανε όσα έκανε. Μια δυο στιγμές μόνο φαίνεται να περνά μια μικρή θλίψη για ανθρώπους που «κάηκαν» σε κάποια επιχείρηση και πάλι όμως ακολουθούν φράσεις όπως, «όλοι ήξεραν τι έκαναν, δε γινόταν διαφορετικά». Οι συνεντεύξεις διανθίζονται με πλάνα αρχείου από τις αντίστοιχες ιστορικές στιγμές και τις ειδήσεις της εποχής ή ακόμα και με πλάνα και φωτογραφίες που τράβηξαν οι ίδιοι οι πρώην πράκτορες όταν, υποδυόμενοι κάποιον ρόλο για τις ανάγκες της επιχείρησης, περνούσαν μεγάλα χρονικά διαστήματα σε αραβικές ή ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το ντοκιμαντέρ διατρέχει άλλωστε όλη τη σύγχρονη ιστορία της Μέσης Ανατολής.

Οι παραγωγοί δεν χαρίζονται στους πρώην πράκτορες και κάποιες ερωτήσεις είναι δύσκολες. Όχι ότι παίρνουν απαντήσεις σε όλες. Κάποιες φορές ένας μέχρι τότε χαμογελαστός συνταξιούχος σοβαρεύει απότομα και πετάει κοφτά ένα «δεν απαντώ σε αυτήν την ερώτηση». Κάποιοι άλλοι δεν κρύβουν τον εκνευρισμό τους και τους ξεφεύγουν ατάκες του στυλ «δεν καταλαβαίνεις για τι πράγμα μιλάς». Σε κάθε περίπτωση πάντως το ντοκιμαντέρ είναι χορταστικό και εντυπωσιακό. Σε όποιον αρέσουν οι καλές ιστορίες κατασκοπίας, η ιστορία, και οι προσωπικές αφηγήσεις όχι και τόσο διάσημων πρωταγωνιστών, τα τέσσερα απολαυστικά επεισόδια θα φανούν ίσως και λίγα. Στο τέλος πάντως, ακόμα και στους πιο καλόπιστους θα μείνει η απορία: ήταν τελικά ντοκιμαντέρ ή ακόμα μια καλοσχεδιασμένη επιχείρηση;

Το κράτος δολοφονεί όταν δεν έχει πια επιχειρήματα

Καμμία πολιτική σκοπιμότητα και καμμία επίκληση ζητημάτων ασφαλείας δεν μπορεί να δικαιολογήσει την αιματηρή  έφοδο των ισραηλινών στρατιωτών στα πλοία που έπλεαν προς τη Λωρίδα της Γάζας. Η δολοφονία και ο τραυματισμός δεκάδων πολιτών αποτελεί έγκλημα. Γίνεται δε ακόμα χειρότερο από το γεγονός ότι το έγκλημα διαπράχθηκε από κρατικά όργανα. Και μάλιστα από ένα κράτος οργανωμένο ως δυτικού τύπου κοινοβουλευτική δημοκρατία, έμπειρο στην αντιμετώπιση των αντιπάλων του, το οποίο διαθέτει ένα σωρό άλλα μέσα  για να διασφαλίσει τα συμφέροντά του.

Το Ισραήλ επέλεξε να καταφύγει στην ωμή δολοφονική βία απέναντι σε πολίτες που αμφισβητούσαν το δικαίωμά του να αποκλείσει οικονομικά μια περιοχή όπου εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης και την οποία κυβερνά μια οργάνωση που ζητά την εξαφάνιση του Ισραήλ. Επίκεντρο του προβλήματος είναι ο αποκλεισμός της Γάζας, μια πολιτική επιλογή που μόνο προβλήματα δημιουργεί όχι μόνο στη Γάζα αλλά και στο ίδιο το Ισραήλ. Μέρος του τοπικού Τύπου, επιφανείς Ισραηλινοί και πολιτικοί αναλυτές δίκαια μιλούν για τη Γάζα ως ένα δεύτερο (μετά τον νότιο Λίβανο) ισραηλινό Βιετνάμ.

Παρατείνοντας τον αποκλεισμό της Γάζας, το Ισραήλ εγκλωβίζεται σε μια αδιέξοδη πολιτική. Η κρίση αυτή δεν αφορά μόνο την ισραηλινή πολιτική και στρατιωτική ελίτ, αφορά όλη την κοινωνία. Αυτήν που εκλέγει την κυβέρνηση, αποδέχεται την αδιαλλαξία και την πυγμή  ως υποκατάστατο της πολιτικής, και λειτουργεί όλο και πιο πολύ με βίαια αντανακλαστικά. Το Ισραήλ μπορεί να έχει κάθε δίκιο να μην εμπιστεύεται καθόλου τη Χαμάς, μια τρομοκρατική οργάνωση που όμως εκλέχτηκε στη Γάζα όχι μόνο γιατί υποσχέθηκε να «πετάξει τους Εβραίους στη θάλασσα» αλλά γιατί παρείχε στοιχειώδεις υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας στους εξαθλιωμένους και κουρασμένους από τη διαφθορά κατοίκους της. Το Ισραήλ μπορεί επίσης να έχει κάθε δικαίωμα να εμποδίσει τον εφοδιασμό της Χαμάς με όπλα και άλλο υλικό στρατιωτικής χρήσης. Δεν μπορεί όμως να αφαιρεί ζωές αμάχων στη Γάζα, στο Ισραήλ, στα διεθνή ύδατα, ή οπουδήποτε αλλού, προφασιζόμενο την προστασία ζωτικών συμφερόντων του. Η πορεία μιας (κοινοβουλευτικής έστω) δημοκρατίας προς το φασισμό περνά μέσα από τέτοιες ακριβώς νοοτροπίες και πρακτικές.

Από την αρχή υπήρχαν πολλές αμφιβολίες για το εάν ο χαρακτήρας  της επιχείρησης μεταφοράς βοήθειας στη Γάζα είναι απλά ανθρωπιστικός. Κι αυτό επειδή αν σε ενδιαφέρει αποκλειστικά να μεταφέρεις βοήθεια σε ανθρώπους που την έχουν ανάγκη, τότε δέχεσαι τον έλεγχο από το κράτος και διαπραγματεύεσαι το περιεχόμενο. Οι διοργανωτές αυτής της επιχείρησης επέλεξαν να δώσουν έντονα πολιτικό χαρακτήρα στην πρωτοβουλία τους. Επέλεξαν την πολιτική αντιπαράθεση. Το Ισραήλ φυσικά και είχε το δικαίωμα να απαντήσει. Με όρους όμως πολιτικούς και όχι στρατιωτικούς.

Επιλέγοντας την ένοπλη αναμέτρηση και τη δολοφονία πολιτών η ισραηλινή κυβέρνηση διέπραξε ένα κανονικό έγκλημα. Με θύματα τους νεκρούς και τραυματίες που επέβαιναν στα πλοία, τους αμάχους στη Γάζα που περίμεναν τη βοήθεια αλλά και τους ισραηλινούς πολίτες που θα υποστούν και αυτοί τις συνέπειες. Τα τείχη που ένα ολοένα και πιο αυταρχικό κράτος χτίζει γύρω του, δεν είναι τείχη ασφάλειας αλλά η δική του ολόδική του φυλακή.

ΥΓ. Η σκέψη μας αυτή την ώρα είναι με τον Άρη και την Κατερίνα αλλά και με όλους τους αμάχους που βρίσκονταν στα πλοία.

Τα έσπασαν πάλι οι «γνωστοί-άγνωστοι» τραμπούκοι

Οι «γνωστοί-άγνωστοι» μαυροφορεμένοι τραμπούκοι προκάλεσαν ακόμα μια φορά την αγανάκτηση της κοινής γνώμης. Κραδαίνοντας σκουπόξυλα, καρέκλες και καλυπτόμενοι πίσω από πλούσιες γενειάδες, εκκεντρικές μαύρες και κόκκινες ρόμπες και μυστηριώδη καπέλα, δύο ομάδες ταραξιών εισέβαλαν σε μνημείο της Ιερουσαλήμ, συνεπλάκησαν μεταξύ τους και στη συνέχεια επιτέθηκαν στους αστυνομικούς που προσπαθούσαν να τους χωρίσουν. Ορισμένοι επισκέπτες του ναού της Αναστάσεως που είχαν την ατυχία να βρεθούν στο «πεδίο της μάχης» τραυματίστηκαν ελαφρά. Η αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη ενός ταραξία από κάθε πλευρά. Οι υπόλοιποι κατάφεραν να ξεφύγουν κάνοντας ακόμα μια φορά κατάχρηση του ασύλου που προσφέρουν παρακείμενα θρησκευτικά ιδρύματα. Σύμφωνα με τελευταίες δημοσκοπήσεις, η πλειοψηφία της κοινής γνώμης τάσσεται υπέρ της λήψης αυστηρότατων μέτρων για την μια και καλή πάταξη των ταραξιών και την προστασία της ασφάλειας των πολιτών. Δείτε παρακάτω το βίντεο με την επέμβαση της αστυνομίας κατά των μανιακών που προκάλεσαν τα θλιβερά έκτροπα και διαβάστε τη σχετική είδηση με περισσότερες λεπτομέρειες.