Βερολίνο 1989: Μια βαρετή συνέντευξη Τύπου ρίχνει το τείχος

Το απόγευμα της 9ης Νοεμβρίου ξεκινά μια ακόμα βαρετή γραφειοκρατική συνέντευξη Τύπου, στο ανατολικό Βερολίνο. Οι δημοσιογράφοι, Γερμανοί και ξένοι, δεν περιμένουν καμμια τρομερή είδηση από το ηγετικό στέλεχος του σοσιαλιστικού κόμματος που μπαίνει στην αίθουσα Τύπου. Ο Γκίντερ Σαμπόβσκι, διευθυντής σύνταξης της μεγαλύτερης κομματικής εφημερίδας, της “Νέας Γερμανίας”, μέλος του πολιτικού γραφείου, και ένας από τους τρεις ισχυρούς άνδρες του κόμματος αρχίζει τις βαρετές ανακοινώσεις. Το ανατολικογερμανικό κράτος περνά τη χειρότερη κρίση της ιστορίας του. Εδώ και μέρες κόσμος πολύς διαδηλώνει στη Λειψία και άλλες πόλεις ζητώντας περισσότερα δικαιώματα και ελευθερίες. Ζητούν επίσης να τους επιτραπεί να ταξιδεύουν ελεύθερα στο εξωτερικό, όπως είχε επιτραπεί ήδη στους πολίτες άλλων ανατολικοευρωπαϊκών κρατών. Η συνέντευξη Τύπου δεν έχει τίποτα για όλα αυτά.

Εκεί κάπου στο τέλος, ένας δημοσιογράφος ρωτά τον Σαμπόβσκι τι θα κάνει το κόμμα με όλους αυτούς τους Ανατολικογερμανούς που φεύγουν κάθε μέρα για τη Δύση μέσω Ουγγαρίας και άλλων “συντροφικών” κρατών που άνοιξαν τα σύνορά τους. Ο Σαμπόβσκι απαντά πως το κόμμα έχει ήδη λάβει μέτρα. Και σημειώνει ότι υπαρχει απόφαση να επιτραπούν τα ταξίδια στο εξωτερικό (και τη Δύση) με πολύ λίγες διατυπώσεις – μια απλή αίτηση. Ο Σαμπόβσκι δεν γνωρίζει πως το κόμμα συζητά ακόμα τα τεχνικά ζητήματα υλοποίησης του μέτρου σε μια τελευταία προσπάθεια να αποφευχθεί η κατάρρευση. Κι έτσι όταν ένας δημοσιογράφος τον ρωτά από πότε θα ισχύσει το νέο μέτρο, σκέφτεται λίγο, ψάχνει τα χαρτιά του και κάνει αυτό που δεν πρέπει ποτέ να κάνει κανείς σε μια συνέντευξη Τύπου: αυτοσχεδιάζει. Και απαντά με ύφος σχεδόν αδιάφορο: “εεε, αμέσως, από τώρα”. Στη συνέχεια φεύγει. Αφήνει αποσβολωμένους τους δημοσιογράφους και όσους παρακολουθούν από την τηλεόραση και πάει σπίτι του. Την ώρα που ο Σαμπόβσκι, ανυποψίαστος για τις συνέπειες της δήλωσής του, πέφτει για ύπνο δεκάδες χιλιάδες ανατολικοβερολινέζοι πάνε στο τείχος και αψηφώντας τους φρουρούς σκαρφαλώνουν στα μισητά τσιμέντα. Το τείχος που τους φυλάκιζε στην ίδια την πόλη τους περνά στην ιστορία, για να ακολουθήσει σε λίγο καιρό και η ανατολική Γερμανία.

Το επίμαχο απόσπασμα της συνέντευξης του Σαμπόβσκι, παρακάτω. Προσέξτε την έκφραση του κομμουνιστή γραφειοκράτη.

Για την ιστορία, ο Γκίντερ Σαμπόβσκι δεν χάθηκε στη νέα ενωμένη Γερμανία. Λίγα χρόνια μετά έγινε ο μόνος υψηλόβαθμος αξιωματούχος της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας που αποκήρυξε το παρελθόν του, έκανε κι έναν χρόνο φυλακή και στη συνέχεια βοήθησε το δεξιό χριστιανοδημοκρατικό κόμμα. Ως ειδικός σε θέματα … επικοινωνίας!

ΥΓ. Επιστροφή στο (β)λόγιο μετά από έναν μήνα. Καλώς σας ξαναβρήκαμε!

“Δεν είναι φίλε ίδιες όλες οι γυναίκες”

Ένα τραγούδι για τη μέρα. Στην el pibe.

Η περίεργη νύχτα της συγκυβέρνησης

Περίεργη η σημερινή βραδυά. Εδώ και λίγες ώρες, η χώρα (“ο τόπος” που λένε οι πολυχρονεμένοι μας ηγέτες) έχει νέο πρωθυπουργό, τον τρίτο κατά σειρά Παπανδρέου. Ως εδώ κανένα πρόβλημα. Ο λαός εξέλεξε την Κυριακή τον Γιώργο Παπανδρέου, δίνοντάς του μάλιστα άνετη πλειοψηφία, επομένως ο Γιώργος είχε κάθε δικαίωμα να πάει σήμερα το πρωί στο προεδρικό μέγαρο και να ορκιστεί. Ορκίστηκε, πήγε στο μέγαρο Μαξίμου, παρέλαβε τα κλειδιά από τον ηττημένο αντίπαλό του και ξεκίνησε την πρωθυπουργία του. Και αυτά ήταν αναμενόμενα και σύμφωνα με το τυπικό της μέρας. Και μετά τι; Μετά πέρασε η ώρα, ο Γιώργος άρχισε να μοιράζει υπουργεία στα χαρτιά και να παίρνει στο τηλέφωνο στελέχη του κόμματός του. Ώσπου, το βραδάκι, βγήκε στο γυαλί ο Παπακωνσταντίνου και ανακοίνωσε τα ονόματα των νέων υπουργών. Και οι πολίτες άκουσαν τα ονόματα, σημείωσαν τα νέα υπουργεία, κι έκλεισαν την τηλεόραση θεωρώντας πως έχουν νέα κυβέρνηση.

Λάθος. Μέγα λάθος. Η αλήθεια είναι πως αυτή τη νύχτα, την περίεργα ήσυχη και σκοτεινή, συμβαίνει κάτι μοναδικό. Αυτό που χρόνια έλεγε η αριστερά, ότι δηλαδή τα δύο κόμματα, ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, έχουν τόσες ομοιότητες μεταξύ τους που θα μπορούσαν να συγκυβερνήσουν, έγινε πραγματικότητα. Ναι, ετούτη τη νύχτα, την πρώτη του Γιώργου στην πρωθυπουργία, ο τόπος έχει πασόκο πρωθυπουργό και νεοδημοκράτες υπουργούς. Συγκυβερνούν όχι θεωρητικά ή ως σχήμα λόγου, αλλά πραγματικά, μέχρι να ορκιστούν οι νέοι υπουργοί. Για παράδειγμα, αν προκύψει κάποια κρίση στην εξωτερική πολιτική θα πρέπει να πάει ο Γιώργος στο Μαξίμου και η Ντόρα στο υπουργείο Εξωτερικών.

Το παρόν (β)λόγιο δηλώνει σοκαρισμένο από τον κυνισμό του δικομματισμού και διακόπτει στο σημείο αυτό τη λειτουργία του μέχρι να αποκατασταθεί η δημοκρατική νομιμότητα. Όχι στην πραξικοπηματική συγκυβέρνηση. Να ορκιστούν αμέσως, σε παπά που διανυκτερεύει, οι νέοι υπουργοί. Ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο επίκαιρο το ρώτημα του μακαριστού “εθνάρχη”: Μα επιτέλους ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;

Ελλάδα, η Αμερική των Βαλκανίων (φωτό el pibe)

Το παρόν (β)λόγιο το πίστευε, και η κοινωνία, η οικονομία και η πολιτική το επιβεβαίωναν συνεχώς εδώ και χρόνια. Προχτές βρέθηκε η επιβεβαίωση, γραμμένη στον τοίχο των αποθηκών καυσίμων, στην είσοδο της πόλης των πόλεων. Δεν μπορώ να ξέρω με ποια διάθεση το έγραψε ο σύντροφος. Εμείς πάντως το εννοούμε.

“Σώπα ‘που να ‘ναι θα σημάνουν οι καμπάνες”

Στην πόλη των πόλεων, κάποιοι δεν αντέχουν να περιμένουν την ώρα που ο χειρότερος πρωθυπουργός της μεταπολίτευσης θα μας αδειάσει και επισήμως τη γωνιά. Στην πυκνοκατοικημένη συντηρητική γειτονιά της ανατολικής Θεσσαλονίκης, εκεί όπου κρύβεται ο Καραμανλής όταν επισκέπτεται τα μέρη μας, ένας ανυπόμονος Πασόκος μας προσφέρει από το πρωί τη μουσική επένδυση της ημέρας. Παίζει δυνατά στο στερεοφωνικό του Μίκη Θεοδωράκη, κι έχει ανοίξει τις μπαλκονόπορτες για να ακούμε όλοι. Κάτι πρέπει να πήρε το αυτί και του Κωστάκη όταν βγήκε κατά τις 10 το πρωί από την πολυκατοικία που πέρασε τη νύχτα. Γκρίζος, βλοσυρός, μια θλιβερή καρικατούρα ηγέτη, χώθηκε γρήγορα-γρήγορα στο αυτοκίνητό του κι έφυγε σαν κλέφτης. Αυτή τη φορά δεν υπήρξε ούτε ένας “ενθουσιώδης περίοικος” για να χειροκροτήσει.